„Godziny Czarnkowe” miały być symbolem zaangażowania nauczycieli. „Godziny Basiowe” miały uporządkować chaos. Wyszło jak zwykle: z jednego problemu zrobiono kilka nowych.
Przypomnijmy: „godziny Czarnkowe” - wprowadzone kilka lat temu - to jedna dodatkowa godzina w tygodniu, którą nauczyciel miał poświęcać na konsultacje dla uczniów lub rodziców. Brzmiało to jak gest dobrej woli wobec edukacji. W praktyce było to obciążenie bez wynagrodzenia, które szybko stało się symbolem wypalenia i frustracji wśród nauczycieli.
Teraz przyszły „godziny Basiowe” - kolejna „reforma”, która zamiast rozwiązywać problemy, dodała nowych. Zgodnie z nowelizacją Karty Nauczyciela, jeśli nauczyciel nie może zrealizować swoich godzin ponadwymiarowych z przyczyn od siebie niezależnych (np. klasa pojechała na wycieczkę, bądź uczeń nie przyszedł na zajęcia rewalidacyjne) - pieniędzy nie dostanie. Chyba że dyrektor zdąży przydzielić mu w tym samym dniu inne zajęcia opiekuńcze lub wychowawcze. Jeśli nie? Trudno. Zegar się zatrzymał, ale rachunki już nie.
To absurd, który najlepiej rozumieją ci, którzy na co dzień stoją przed tablicą. Nauczyciel, który był gotowy do pracy, przygotowany do lekcji, obecny w szkole - nie dostaje wynagrodzenia, bo… uczniowie pojechali na wycieczkę, bądź w planie pojawiła się zmiana.
Czy naprawdę chcemy budować system, w którym nauczyciel traci finansowo tylko dlatego, że klasa poszła zdobywać wiedzę w inny sposób? Z perspektywy zdrowego rozsądku to wygląda jak kara za lojalność.
Różne rządy, różne nazwiska, te same błędy. Te obydwa pomysły łączy coś więcej niż tylko biurokratyczny ton - łączy je logika systemu, który wciąż traktuje nauczycieli jak pionki w machinie, nie jak ludzi wykonujących jeden z najtrudniejszych zawodów w kraju.
Czarnkowe były obowiązkiem bez zapłaty. Basiowe - pracą bez gwarancji zapłaty. Dwie wersje tego samego mechanizmu: obciążyć, przeciążyć, nie dać pomocy, a potem się dziwić, że nauczyciele są wypaleni. I odchodzą z pracy - nie dlatego, że brakuje im pasji, ale dlatego, że system konsekwentnie odbiera im siłę, sens i poczucie sprawczości.
Nie chodzi już nawet o pieniądze. Chodzi o szacunek. O to, by przestać testować granice cierpliwości ludzi, którzy codziennie mierzą się z emocjami młodzieży, z presją wyników, z rosnącą biurokracją i z poczuciem, że nikt ich nie słucha.
Efekt? Kolejna fala frustracji. Dyrektorzy ostrzegają, że wycieczki są odwoływane, bo nikt nie chce ryzykować utraty wynagrodzenia. Uczniowie tracą szansę na doświadczenia poza murami szkoły. A nauczyciele - po raz kolejny - zostają z pustymi rękami i pustymi obietnicami.
To nie jest już kwestia „drobnych nieporozumień w interpretacji przepisów”. To systemowe wypalenie. Polska szkoła działa dziś jak autopilot – niby leci, ale coraz mniej osób wierzy, że naprawdę gdziekolwiek doleci.
Nie potrzebujemy kolejnych „godzin Czarnkowych”, „Basiowych” czy jakichkolwiek innych symbolicznych łat na dziurawej strukturze. Potrzebujemy uczciwego systemu, który nie traktuje nauczyciela jak taniego zasobu, tylko jak kluczowy filar społeczeństwa.
Bo każda taka „reforma” to nie tylko przepis w Dzienniku Ustaw - to kolejny gwóźdź w morale tych, którzy jeszcze wierzą, że szkoła może mieć sens.
I właśnie dlatego jako Organizacja Edu 2.0 mówimy wprost: zmiana nazwy nie zmienia rzeczywistości. „Godziny Czarnkowe” odeszły, „Basiowe” przyszły - a nauczyciel nadal stoi w tym samym miejscu, między pasją a bezsilnością.
/Natalia Pijet