Nauczyciele zrzeszeni w niemieckim związku zawodowym GEW (Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft) przedstawili Ministerstwu Edukacji w Wiesbaden dokument, który wywołał falę dyskusji o stanie współczesnej edukacji. Rezolucja podpisana przez dziesiątki pedagogów ze szkół podstawowych w regionie Hesji opisuje zjawisko, które jeszcze dekadę temu wydawałoby się nieprawdopodobne.

Coraz więcej dzieci rozpoczyna edukację szkolną bez umiejętności, które dotychczas uznawano za oczywiste. Mowa tu nie o problemach z czytaniem czy matematyką – ale o najbardziej podstawowych umiejętnościach codziennego funkcjonowania.

Nauczyciele zgłaszają, że znacząca część uczniów rozpoczynających naukę w szkole podstawowej:

• ma trudności z prawidłowym chwytaniem i używaniem ołówka,
• nie radzi sobie z prostymi czynnościami manualnymi jak wycinanie czy klejenie,
• nie potrafi utrzymać koncentracji przez dłuższy czas,
• ma problem z zachowaniem właściwej postawy podczas siedzenia,
• nie zna zasad używania toalety lub potrzebuje pomocy przy korzystaniu z niej,
• nie wie, jak zawiązać sznurowadła.

Równie niepokojące są deficyty w sferze społeczno-emocjonalnej. Dzieci coraz częściej nie potrafią słuchać innych, przestrzegać ustalonych reguł, radzić sobie z rozczarowaniem czy rozwiązywać konfliktów bez agresji. Rośnie liczba zaburzeń lękowych i problemów z komunikacją językową.

Heike Ackermann, jedna z inicjatorek rezolucji i przedstawicielka GEW, w rozmowie z mediami powiedziała wprost: zarówno dzieci, jak i nauczyciele zostali pozostawieni sami sobie przez system. Podkreśliła, że odpowiedzialność za obecną sytuację spoczywa na całym społeczeństwie, nie na dzieciach, które są jedynie ofiarami zaniedbań systemowych.

Nauczyciele od lat sygnalizują, że osiągają granice swoich możliwości. Postulują wprowadzenie:

• limitów liczebności klas na poziomie maksymalnie 20 uczniów w szkołach podstawowych,
• zwiększenia liczby wykwalifikowanej kadry pedagogicznej,
• zatrudnienia większej liczby psychologów i innych specjalistów,
• stworzenia interdyscyplinarnych zespołów wspierających dzieci z trudnościami rozwojowymi,
• zapewnienia nauczycielom czasu na rzeczywistą pracę wychowawczą, a nie tylko na realizację programu i obowiązki administracyjne.

W rezolucji skierowanej do ministerstwa padają także słowa krytyki wobec oszczędności budżetowych w landzie Hesja oraz braku kompleksowego podejścia do narastających wyzwań edukacyjnych.

Ministerstwo Edukacji w Wiesbaden oficjalnie potwierdziło otrzymanie dokumentu i zapewniło o jego analizie. Przedstawiciele resortu wskazali na już podjęte działania, takie jak wprowadzenie dodatkowych zajęć z języka niemieckiego dla dzieci z deficytami językowymi oraz rozszerzenie programu nauczania języka w młodszych klasach.

Dla nauczycieli te działania są jednak niewystarczające. Widzą w nich odpowiedź na symptomy, nie na przyczyny problemu.